Mam już w rękach letni numer „MORZA”. Pięknie wydany, błyszczący papier, luksusowa okładka. Tak na oko tematyczny środek ciężkości grawituje ku tematyce historycznej i wojenno-morskiej. Znajdzie tam przegląd ważniejszych wydarzeń żeglarskich. Nie zabrakło historyjek o bursztynowych precjozach – autorstwa naszego współpracownika – Mariana Lenza. Ambiwalentne uczucia budzą informacje o budowie nowych okrętów podwodnych dla naszej Marynarki Wojennej. Ale to moja subiektywna uwaga. Czytajcie „MORZE” – zapaleńcy od deski do deski.

Żyjcie wiecznie !

Don Jorge

---------------------------

CO W NUMERZE ?

5 Heweliusz i pogoda
6 100-lecie Gdyni. Miasto „z morza i marzeń”
8 Ranking marynarek wojennych świata
14 Nagroda im. kmdr Macieja Janiaka – nowy nabór
15 Dawno temu w morzu: Ryba z rękami
17 A wstążka była czerwona cz. 2
25 Największa koga odnaleziona
30 Komandor Maciej Janiak
33 Bohaterski statek s/s „Narvik”
40 Kącik geologiczny: Bursztynowy szlak
42 Bursztynowe modele – Marian Lenz
43 Ostatnia tajemnica – miniaturowe okręty podwodne w Pearl Harbor
48 Salahala – czyli jak wrzucono mnie na naprawdę głęboką wodę cz. 2
54 Dogonić białe noce Spitsbergenu
60 Świat żaglowców
63 Wenecja Północy, Rejs na m/s „Chemik”, 1972 r.
65 Wasze rejsy: Afrykańska przygoda żaglem: rejs katamaranem na dziewiczą Pembę
66 Oportunistyczny rabuś-atleta 68 One były pierwsze – Stare Francuzy
70 Sprawy wojenno-morskie: Z życia flot
72 Sprawy Wojenno-morskie: Szwedzkie okręty podwodne
75 Blokada kanału Sueskiego
81 Sprawy dziwne i ciekawe
83 Przystań hobbystów
86 Ze świata sportu
90 Exlibris z Neptunem
91 Krzyżówka, fotozagadka
92 Archiwum Neptuna

Nastał mocno interesujący okres dla światowej branży morskiej, choć
niekoniecznie w dobrym sensie. Nie bez przyczyny istnieje przecież powiedzenie, że tylko wrogowi można życzyć, aby żył w ciekawych czasach.
Kolejna wojna doprowadziła do zablokowania cieśniny Ormuz, co natychmiast odbiło się na transporcie morskim i cenach ropy naftowej. Niewielka flota Iranu została unicestwiona w dość kontrowersyjnych okolicznościach. Cała sytuacja międzynarodowa wygląda mocno niepewnie i ponownie opiera się na widzimisię kilku, nie do końca ogarniętych, liderów mocarstw. Niezależnie od ich motywacji skutkiem takich napięć pozostają: niepewność, śmierć ludzi oraz wielka niewiadoma co do tego, jak zakończy się ten konflikt, który niestety coraz bardziej przypomina grzebanie kijem w mrowisku. No cóż, bądźmy dobrej myśli, że ostatecznie uda się osiągnąć stabilizację na Bliskim Wschodzie. Nic innego nam nie pozostaje, bo wpływ na tę sytuację mamy praktycznie żaden.
Przy okazji tematów militarnych, nasz ekspert ds. wojskowości, kmdr por. Grzegorz Kolański, przygotował dla Czytelników zestawienie największych flot na świecie na koniec roku 2025. Można porównać aktualne dane oraz przyjrzeć się rywalizacji USA i Chin, które – chcąc nie chcąc – są dziś liderami globalnego wyścigu marynarek wojennych. Dodatkowo, w kontekście wciąż trwających dyskusji dotyczących programu „Orka”,
przedstawiamy zestawienie szwedzkich okrętów podwodnych. Jak wiadomo, wstępna decyzja o zakupie przewiduje ich budowę przez tamtejszy koncern. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej sprawie powinno zapaść na przełomie maja i czerwca; wówczas postaramy się przygotować bardziej obszerny materiał poświęcony tej sprawie. Gorąco zachęcam Czytelników do zapoznania się z bardzo ciekawym tekstem kapitana Jerzego Idzikowskiego dotyczącym uratowania 1022 osób z zatopionego statku pasażerskiego „Orcades” przez statek s/s „Narvik”, dowodzony przez kapitana Czesława Zawadę. Najprawdopodobniej była to jedna z najskuteczniejszych akcji ratowniczych II wojny światowej przeprowadzona przez pojedynczy statek handlowy. Warto dodać, że operację wykonano niezwykle sprawnie, w trudnych warunkach technicznych i pogodowych, a grozy całej sytuacji dodawał fakt, że w pobliżu czaił się niemiecki U-Boot. Osobiście uwielbiam takie historie – zwłaszcza te z dobrym zakończeniem.
Znaczna część numeru poświęcona jest bursztynowi. Pod koniec marca w Gdańsku odbywają się najważniejsze na świecie targi jubilerskie związane z tym kruszcem, kontynuujące tradycję Bursztynowego Szlaku. W artykule Hanki Ciężadło przyglądamy się bursztynowi z nieco innej, bardziej geologicznej perspektywy. Na koniec krótko o tegorocznej zimie, do czego nawiązuje trochę nasza okładka, pokazująca wycieczkowiec „AIDAprima” w Gdyni. Holowniki wspomagające manewry statku musiały kruszyć lód zalegający portowe akweny. Do tego dawno nie spotykane spacery po zamarzniętej Motławie w Gdańsku pokazują, że pomimo efektu cieplarnianego, zima potrafi od czasu do czasu pokazać swoje prawdziwe oblicze. Zapraszam do zapoznania się z całym numerem, nie zawiedziecie się!

Marcin Buś